Een initiatief ‘uit nood geboren’

De Coalitie deelt kennis en ervaringen bij de aanpak eenzaamheid. Dit keer is Daphne Broere van Humanitas aan het woord over de ontmoetingsmarkten.
De afgelopen anderhalf jaar zijn er zo’n veertien ontmoetingsmarkten georganiseerd in gemeente Alkmaar. Bewoners die graag een maatje willen, krijgen hier de gelegenheid om kennis met elkaar maken.
Daphne Broere is één van initiatiefnemers van deze ontmoetingsmarkten: ‘Eigenlijk is dit initiatief uit nood geboren. Bij Humanitas komen er de afgelopen jaren heel veel vragen binnen van mensen die een maatje willen. We hebben niet genoeg vrijwilligers om aan de oplopende vraag te voldoen. We moesten uiteindelijk werken met een wachtlijst en lastten zelfs een aanmeldstop in. Er was een pas op de plaats nodig. We vroegen ons bij Humanitas af: hoe kunnen we al deze mensen bij elkaar brengen? Toen is Humanitas met het sociaal werk van De Oever en De Wachter om tafel gegaan en zo is de eerste ontmoetingsmarkt ontstaan.
De ontmoetingsmarkt is een activiteit waarbij deelnemers verbindingen kunnen aangaan én worden aangemoedigd om zelfredzamer te worden.’

Per ontmoetingsmarkt zijn er gemiddeld 25 mensen van verschillende leeftijden.

Ruim anderhalf jaar verder zijn er verspreid over gemeente Alkmaar veertien ontmoetingsmarkten georganiseerd. In samenwerking met andere organisaties, zoals buurt- en wijkcentra, WonenPlus (Alkmaar) en WelzijnWonenPlus (Schermer, Graft, De Rijp). Met elke keer een andere activiteit die de mensen stimuleert om met elkaar in gesprek te raken, denk aan speeddaten, samen tapas maken of bingo in duo’s.
De duur van de bijeenkomst bedraagt 2 à 3 uur en het is altijd op een centrale en toegankelijke plek in de wijk, bij voorkeur in een buurthuis of wijkcentrum.
‘Er zijn professionals aanwezig om de onderlinge kennismaking op gang te brengen, maar heel vaak is dat niet nodig en lukt dat vanzelf door de gezamenlijke activiteit. We maken ook altijd ruimte in het programma dat mensen verder kunnen praten na de gezamenlijke activiteit.’

Is het wat voor u misschien?
De succesfactoren voor het goede verloop zijn volgens Daphne:
– De persoonlijke benadering en activering: Is het wat voor u misschien?
De samenwerkende organisaties benaderen mensen uit hun netwerk en proberen hen te activeren en ‘over de drempel’ te helpen.
– ‘Het helpt als ik zeg dat ik er ook ben. Dan is er een bekend gezicht.’
– Er is een gezamenlijke activiteit om mensen makkelijker met elkaar in contact te brengen. Het thema is op maat voor de bewoners uit die wijk of van dat buurthuis/wijkcentrum: wat spreekt de mensen aan? Wat sluit aan bij de doelgroep die we voor ogen hebben. Zo ontstond in buurthuis Overdie het idee van de escaperoom, omdat daar veel jongere mensen komen.
-Het is gratis en in de buurt. Dus ook mensen met een kleine portemonnee of geringe mobiliteit kunnen meedoen. 

‘Ik heb in tijden niet zo’n gezellige avond gehad.’

Ontmoetingsmarkt blijkt een uitkomst
Mensen melden zich bij Humanitas aan voor een maatje, maar vaak is de vraag eigenlijk: ik wil mijn sociale netwerk uitbreiden, want ik wil niet alles alleen doen of er alleen op af.
Daphne benadrukt dat de ontmoetingsmarkt alleen geschikt is voor mensen die in de juiste fase zitten. ‘Het is niet voor iedereen geschikt en dat moet blijken bij het intakegesprek als mensen zich aanmelden voor een maatje.
Door het bijwonen van deze markt wordt de eerste stap gezet om uit hun isolement te komen. Het kan zijn dat de inzet van een vrijwilliger (minder) nodig is of zelfs helemaal niet meer.
Tijdens de aanmelding informeer ik  de deelnemer over de wachttijd voor een maatje. De deelnemer wordt gewezen op de mogelijkheid zelf al actie te ondernemen door een ontmoetingsmarkt bij te wonen. Ook tijdens het intakegesprek moedig ik de deelnemer al aan om hieraan deel te nemen.’

Toewerken naar zelfredzaamheid
‘Als de deelnemer terughoudend is om zelfstandig aan deze activiteit deel te nemen en meer ondersteuning nodig heeft, blijft de deelnemer op de wachtlijst staan voor een vrijwilligersmaatje. Nadat de deelnemer gekoppeld is aan een vrijwilliger is de inzet erop gericht om de deelnemer zelfredzamer te maken. Het deelnemen aan een ontmoetingsmarkt kan hieraan bijdragen. De vrijwilliger kan de deelnemer ondersteunen en aanmoedigen om aan te sluiten en waar mogelijk drempels wegnemen.
Ook na afronding van het traject kan de deelnemer worden gestimuleerd om deel te nemen aan de ontmoetingsmarkt.
Zo kan de methodiek als preventief, curatief en nazorginstrument worden ingezet om eenzaamheid te voorkomen of te verminderen.’

‘Ik had zo’n leuke mevrouw tegenover mij. Daar had ik nog uren mee kunnen kletsen. Gelukkig heb ik haar nummer.’

Bijvangst
‘Ik merk dat best veel bezoekers van de ontmoetingsmarkt nog nooit bij het buurthuis of wijkcentrum in hun buurt zijn geweest. Nu hebben zie die eerste stap gezet en horen ze van de mogelijkheden, want we geven ook altijd informatie over het aanbod. Ik heb gezien dat twee mensen, die net kennis met elkaar hadden gemaakt, tegen elkaar zeiden: Zullen we morgen samen naar die koffieochtend gaan?

Door in 2024
‘Nu is het zaak om te zorgen dat deze ontmoetingsmarkten ook in 2024 regelmatig terugkeren, verspreid over Alkmaar. Mijn ambitie is dat er per wijk of werkgebied twee keer per jaar een markt georganiseerd wordt. Mijn inzet voor 2024 is dan ook om hiermee door te gaan én hopelijk dan ook deze borging voor elkaar te krijgen. Want we zien dat het werkt.’