Cijfers eenzaamheid worden niet lager
De Coalitie in Alkmaar richt zich al een aantal jaren op het verminderen of voorkomen van eenzaamheid. Toch blijven de cijfers gelijk: inwoners van gemeente Alkmaar blijven in aantal onverminderd eenzaam. Ruim de helft van de inwoners geeft aan dat ze soms of regelmatig gevoelens van eenzaamheid ervaren. Dat leidt vanzelfsprekend tot de vraag: doen we het wel goed?
Welk verhaal vertellen de cijfers ons?
Anja Machielse was onlangs op bezoek in Alkmaar. Zij is emeritus hoogleraar Humanisme en Sociale Weerbaarheid en bijzonder hoogleraar Sociale Weerbaarheid van Ouderen aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zij doet al vijfentwintig jaar onderzoek naar eenzaamheid en heeft veel mensen persoonlijk gesproken om beter zicht te krijgen op eenzaamheid. Zij gaf onder andere een verhelderende toelichting op wat de cijfers ons vertellen.
De aantallen nemen niet af, omdat het steeds nieuwe mensen betreft
We maken in ons leven allemaal verschillende fasen door, maken verschillende dingen mee die kunnen leiden tot – tijdelijke – gevoelens van eenzaamheid. Bij de meeste mensen verminderen deze gevoelens op den duur, of ze verdwijnen helemaal. Vlak na het overlijden van een partner bijvoorbeeld, hebben mensen vaak het idee dat ze hun leven opnieuw moeten uitvinden. Als ze daar eenmaal beter hun draai in hebben gevonden, voelen zij zich ook vaak minder of niet meer eenzaam.
Waar bij de een de eenzaamheid vermindert, kan deze bij een ander juist de kop opsteken.
De kracht van eenzaamheid
In haar lezing ‘De kracht van eenzaamheid’ ging Machielse in op een aantal onderwerpen:
- SOCIALE RELATIES
Waarom zijn sociale relaties zo belangrijk? En welke soorten relaties zijn er? - EENZAAMHEID
Wat is het eigenlijk? En waardoor kan het ontstaan? - SOORTEN EENZAAMHEID
Welke soorten eenzaamheid zijn er en hoe verhouden die zich tot elkaar? - ACHTERGRONDEN
Wat zijn de oorzaken en achtergronden van eenzaamheid? - STRATEGIEËN
Welke strategieën zijn er om met eenzaamheid om te gaan? En hoe productief zijn die? - VEER)KRACHT
Hoe kun je eenzaamheid omzetten in iets positiefs? En wat is daarvoor nodig?
Meer weten over – het werk van – Anja Michielse?
Belangrijke thema’s in haar onderzoek zijn: eenzaamheid en sociaal isolement, sociale weerbaarheid, gemeenschapszin, existentiële problemen en zingevingsvragen. Zij ontwikkelde een typologie die de veelzijdigheid van eenzaamheid laat zien en een leidraad biedt voor ondersteuning en hulp aan mensen die zich eenzaam voelen of sociaal geïsoleerd zijn. In haar onderzoek naar ouderen ligt de nadruk op sociale behoeften, zingeving, en het stimuleren van sociale betrokkenheid en gemeenschapszin.
Boek: Hoe eenzaamheid ons uitdaagt en in beweging zet
In het najaar van 2025 verscheen het boek van Anja Machielse “De kracht van eenzaamheid”. Dit boek laat zien dat eenzaamheid een krachtige emotie is die ons uitdaagt om na te denken over onze relaties, keuzes te maken en nieuwe wegen in te slaan.
In de bijlage/link is de presentatie van Machielse in vogelvlucht te zien (Power Point-sheets in PDF)
Voor meer informatie: Website van Anja Machielse
