Shirley (36 jaar) is ervaringsdeskundige bij De Hoofdzaak. Zij vindt het belangrijk om haar verhaal te vertellen, ook al is het spannend. ‘Misschien hebben anderen iets aan mijn verhaal. Ik pas misschien niet in het beeld dat mensen hebben van eenzaamheid. In gezelschap maakte ik grapjes en deed vrolijk. Je zag aan mij niet dat ik eenzaam was.
’
Op haar ‘diepste dieptepunt’ zocht Shirley hulp bij de praktijkondersteuner van de huisarts. Zo kwam ze via de Herstelacademie van de GGZ bij De Hoofdzaak terecht. ‘Daar was gelijkwaardigheid en aandacht voor mij. Er werd echt naar mij geluisterd.’

Ervaringsdeskundige?
Shirley zet zich nu in als ervaringsdeskundige bij De Hoofdzaak.

‘Ervaringsdeskundig betekent dat ik zelf ook het een en ander heb meegemaakt. Ik heb best wat tegenslagen te verwerken gehad in mijn leven. Mijn gezin-en thuissituatie was niet fijn en uiteindelijk kwam ik bij de crisisopvang terecht. Ik ben ook een tijdje dakloos geweest. En ik heb therapieën gehad. Inmiddels heb ik geleerd van mijn tegenslagen en gaat het beter met mij. Ik kan nu mijn verhaal vertellen over wat mij heeft geholpen en wat voor mij goed was om te doen.’

Leegte

‘Iemand die zielig en alleen thuis zit. Dát is vaak het beeld van eenzaamheid. Maar eenzaamheid is niet voor iedereen hetzelfde en per persoon helpt iets anders. Ik ging juist veel naar buiten. Om de leegte niet te voelen als ik alleen was, plande ik mijn agenda helemaal vol. Dan deed ik mijn masker op en zag ik er vrolijk uit, maar echt verbinding maken met mensen kon ik niet. Thuis heb ik dat niet geleerd. Er was niet werkelijk interesse in mij. Als ik zei dat ik me niet goed voelde, werd het weggewuifd. Als ik thuis kwam uit school ging ik naar mijn kamer. Het enige moment van contact was dat ik geroepen werd voor het eten, maar dan praatten we niet met elkaar. Lange tijd stond ik er niet bij stil, voor mij was het leven zonder verbinding normaal.’

‘Ik wist niet wat er met mij aan de hand was.’

‘Nu weet ik dat ik eenzaam was. Inmiddels woonde ik in een studio en was ik echt op mezelf aangewezen. Meteen begon ik van alles te voelen en daarom sliep ik altijd bij een vriendin. Alleen raakte ik steeds meer in de put. Op mijn diepste dieptepunt dacht ik: Zo wil niet leven. Óf ik ga er iets aan doen óf ik kan beter maar niet meer leven. En dat was voor mij het moment om hulp te zoeken.’

Van alleen naar samen
Shirley maakte via de POH’er kennis met De Hoofdzaak. Deze organisatie richt zich op zelfregie en herstel van psychisch kwetsbare mensen in Noord-Holland. In Alkmaar huizen ze op de eerste verdieping van wijkcentrum Thuis in Overdie.
 ‘De eerste bijeenkomst durfde ik niks te zeggen. Ik was het helemaal verleerd om me te uiten en iets over mezelf te delen. Dus ik zweeg. Gaandeweg werd ik heel boos op mezelf. Nu kreeg ik de kans en deed ik nog niks. Pas helemaal aan het eind van de bijeenkomst zei ik dat ik toch wat wilde zeggen. Ik vertelde hoe rot ik me voelde en zo niet weg wilde gaan. Dat was mijn eerste stap.’

(H)erkenning: Ik was niet de enige
‘Bij de cursussen van De Hoofzaak zat ik met gelijkgestemden. De gelijkwaardigheid en het oprecht de tijd hebben voor elkaar was heel fijn.

Van andere mensen in de groepen hoorde ik over eenzaamheid. Er niet bij voelen horen, je niet erkend voelen. Ligt het aan mij? Moet ik er harder voor werken? Ik durfde me steeds meer open te stellen en heb voor het eerst ervaren wat echte verbinding is.’
‘Het gaat nu de goede kant op met mij, al kan ik nog niet alles toepassen wat ik geleerd heb. Maar de inzichten die ik heb gekregen helpen me. Het is niet erg om me af en toe rot te voelen, heb ik met mezelf afgesproken. Maar na een paar dagen moet ik mezelf een schop onder de kont geven. En bijvoorbeeld steun durven vragen aan anderen.’

‘Hier was echt aandacht en tijd voor mij.’

Over De Hoofdzaak
Esther, teamcoördinator bij De Hoofdzaak vult aan: ‘De Hoofdzaak wil graag een plek zijn waar iedereen terecht kan met zijn of haar verhaal. Wie of wat je ook bent, je mag er zijn. Het draait om echte aandacht, tijd en luisteren. Die eigen verhalen moet je kunnen verdragen, zonder meteen te willen oplossen. We zien dat het helpt.

Die intentie hebben professionele hulpverleners natuurlijk ook. Maar we horen van de deelnemers dat het voor hen echt verschil maakt dat ze met ervaringsdeskundigen praten.’
Hoe bereik je iemand? Dat is een zoektocht.
Esther: ‘Ieder loopt zijn eigen pad. Jij kan niet het moment bepalen waarop iemand er zelf wat aan wil doen. Meestal begint dat bij het absolute dieptepunt. Dat hoor je in het verhaal van Shirley, maar ook in andere verhalen bij De Hoofdzaak. 
We zien bij De Hoofdzaak dagelijks de kracht van het delen van herstelverhalen. Iemand anders kan zich daar in herkennen en dan valt er misschien een kwartje. Het begint met inzicht in jezelf.’

Shirley heeft een extra voelspriet gekregen voor mensen die het moeilijk hebben.

’Ik probeer dan eerst een ingang te zoeken. Zijn er gemeenschappelijke interesses, bijvoorbeeld muziek, dieren of een hobby? Daarover ga ik in gesprek, om stap voor stap een vertrouwensband op te bouwen. Dat kan niet in één keer, het vraagt aandacht en tijd.
Het gaat om present blijven: jezelf parkeren, kijken naar de wereld van de ander en proberen aan te sluiten. Pas -veel- later kom je dan hopelijk bij het stuk wat eigenlijk niet aangeraakt wil worden. Maar je moet ieders eigen tempo respecteren én geduld hebben.’

Meer informatie
De Hoofdzaak is er voor mensen met psychische kwetsbaarheid en hun naasten in Noord-Holland.
Esther van Reden, teamcoördinator groepen/cursussen: e.v.reden@dehoofdzaak.org (werkdagen: maandag t/m woensdag)